+389 78 385 571 info@lgbtunited.org

„O vazdipe ko Stounvol“ ko Njujork, ko 28-to juni 1969-to berš dikhela pes sar dive kana astarela o miškipe baš e LGBT-engere khetanipaskere hakaja/čačipa/ trujal sasto sumnal. O politikano vazdipe ko Stounvol akhargja e LGBT manušen ko but horeder thaj phareder dromaripe.

E bilačhipa ko Stounvol, ko jekh vakti, vakerde sar “Stounvoleskoro uštibe”,sine serija kotar e bilačhe konfrontacije save so astarge te keren pes ko javin ko 28-to juni 1969-to berš maškar i policija thaj e LGBT khetanipe, avrijal anglal o  „Stounvol“, gej bari ko Grinvič Vilidž ko Njujork. Agjare so, sar so kerenas pes e bilačhipa thaj eskairinena sine, bijandilo o maškarthemutno miškipe baše LGBT hakaja/čačipa/.

 

Bilačhipa

E 60-tone berša thaj e dešberšipa kotar o XX-to šelberšipe, na sine lačhe vaktija baši e lezbejke, gej murša, biseksualcija thaj transjerieskere muja ki Amerika. Ko Njujork e relacije maškar jekh jeri na sine dende.

E gej barijfa sine thana kote so e lezbejke, e gej manuša, e biseksualcija thaj transjerieskere muja šaj sine te socijalizirinen pes ko  relativno siguripaskoro maškar. Buteder akale barendar sine konstantno temati baši policijakoro brutaliteti.

Jekh asavko but pendžardo than kote so khedela sine pes o LGBT khetanipe sine vi o „Stounvol In“, birošalo, prepherdo bari, savo so, sar so phenela sine pes, kerela buti bizi licenca te bikhnen alkoholi.

Ko tikne javinakere arija savatone, ko 28-to juni 1969-to berš, enja policajtura khuvge andre ko „Stounvol In“, thaj phanle e manušen so kerena sine buti odorig sostar biknena alkoholi bizi licenca, sine but bilačhe e manušencar kaskoro sine o bari, thaj vužarge e bare, sar so phenala sine e Njujorkoskoro kriminalno statuti savo so, ko adava vakti, dela sine šaipe te phanden pes e manuša saven so nane bare trin uravibaskere kotora sar so phenela olengoro jeri, thaj sar so phenela o statuti, nekobor manuša sine phanle. Adavi sine trito policijakoro avibe ko Grinvič Vilidž, ko gej barija baši but harno vakti.

Numa, javereder anglune bukjatar, akava drom e manuša save so tegjona sine anglal o bari na cidinge pes ki riga sar so kerena sine angleder. Olengiri holi sine jakhdikljovni thaj bareder džikote dikhena sine sar e policajtura legarena e bareskere manušen ko policijakere vordona. Von astage te sikaven biašunipe mamuj i policija thaj astarge te frden/čhuden/ galženacr/šišencar/ thaj sa so ka avel sine dže ko olengere vastenge. Trujal o bari khedinge pes trujal 400 manuša save so sikavge/demonstriringe/ revolti, thaj adaleske i policija akharga buteder pengere manušen thaj ko agor, naštindoj te garaven pes javere thaneste, e manuša khuvge andre ko bari te garaven pes. E policijakiri barikada sigo pali adava sine pheravdi thaj upral o bai sine frdimi/čhudimi jag. Bahtake e policajcija so ale thaj e manuša kotar i brigada so čhinavela jag ale ko vakti thaj čhinavge/mudarge/ i jag numa, e protestija save so lena sine nekana vi buteder sar milja manuša dala sine vi ko avutne panč divesa.

But historikoja akava vazdipe karakteriziringe sar spontime protesti mamuj buteberšeskoro maltretiribe kotar i policija thaj i socijalno diskriminacija kerdie upral e turlije/javereder/ seksualno minoritetija ko 1960-tone berša. But historikoja akava uštibe karakterizirinena sar spontano protesti mamuj buteberšengoro maltretiribe e policijakoro thaj socijalikani diskriminacija  so kerela sine pes upral e turlije seksualno minoritetija ko 1960-tone berša. Vi adava so sine javera protestija, o incidenti „Stounvol“ sine avgofare kana e lezbejke, gej, biseksualcija thaj e transjerieskere manuša dikhle o moljaripe kotar o khetanipe baš i khetanutni kauza.

So ačhilo amenge kotar o Stounvol

Vi adava so ko Stounvol na astargja o miškipe baš e LGBT+ nijamija/hakaja/čačipa/, adava sine jekh bari zor baš e LGBT+ politikano aktivizmi, so angja dži ko fundiribe/keribe/ buteder organizacije baš e LGBT+ nijamija, leindoj akate hem e Gay Liberation Front (Gej tromalipaskoro fronti), Human Rights Campaign (Kampanja baš e manušikane nijamija)GLAAD (Alijansa e gej thaj lezbejkengi mamuj iftira) thaj PFLAG (Dada thaj daja, Familije thaj lezbejkengere vi gej Amala).

Ko 2016 berš, e Amerikakoro Prezidenti Barak Obama o thana kote so kerge pes akala incidentija, Stonvol In, Kristoref Park thaj trujalutne droma thaj trotoarija, baši nacionalno monumenti sar naisaribe e LGBT khetanipaske baši olengere nijamija.

 

 „E gindipa so si vakerde akate si e avtorengere thaj na sikavena o stavija so isi e MCMS thaj e EU “

„ I programa „Lačho dizutnengoro sasoitnipe: raštralutno finansiribe e civilno organizacijen “ realizirinela e Makedonijakoro centari baši maškarthemutni kooperacija (MCMS), Balkaneskiri drakhin baši civilno sasoitnipaskoro buhljaribe (BCSDN) thaj o Centari baši informiribe, kooperacija thaj civilno organizacijengoro buhljaribe Slovenijatar (CNVOS)“

„O proekti si finansirimo Europakere Unijatar“